Waarom is privacy een belangrijk onderwerp en hoe maken we de jeugd privacybewust?

Vroeger moest je je best doen om op te vallen, tegenwoordig moet je voorzichtig zijn dat je niet teveel opvalt; met alle gevolgen van dien. We moeten de mindset over privacy van de jeugd veranderen, dan zal de inhoud vanzelf volgen.

Waarom is privacy een belangrijk onderwerp?

Andy Yen zegt in zijn Ted-talk over emailprivacy dat het woord ‘privacy’ over 15 jaar vanaf nu een heel andere betekenis zal krijgen dan nu het geval is. Hij denkt dit doordat de huidige jeugd opgroeit met de gedachte dat het oké is om persoonlijke informatie en foto’s online te zetten. De meeste mensen weten dat er digitale profielen van je wordt gemaakt door internetbedrijven zoals Google en Facebook op basis van de data die je genereert op internet. Data zoals zoekwoorden, welke websites je bezoekt, clicks op reclamebanners, hoeveel YouTube video’s je kijkt, hoe lang je ernaar kijkt, etc. Ik denk dat sommige mensen ook wel weten dat emails gelezen kunnen worden door deze bedrijven. En tenslotte liggen er ook veel nadelige gevolgen op de loer als er niet goed over privacy wordt nagedacht, zoals sexting, misbruik, overtreding van portretrecht om er maar een paar te noemen.

Naast gevaren voor het individu speelt er ook een maatschappelijk belang gepaard met privacy. In december 2017 is de netneutraliteit afgeschaft in de Verenigde Staten. Hoewel je bij netneutraliteit niet direct zal denken aan privacy zorgt de afschaffing er wél voor dat, naast dat providers en commerciële partijen invloed hebben op toegang, snelheid en kwaliteit van de internetverbinding, aanbieders van content ook geen verantwoording meer hoeven af te leggen wat zij allemaal verzamelen aan data van bezoekers en gebruikers. Oftewel, er wordt veel minder waarde gehecht aan privacy gevoelige gegevens. Europa is het laatste bolwerk waar privacy is gewaarborgd op een, voor mijn maatstaven, fatsoenlijke manier. Helaas zorgt de uitvoering van de AVG/GDPR weer voor een flink aantal administratieve en soms onlogische acties voor veel bedrijven en instellingen. Ik haal deze bovenstaande voorbeelden aan omdat de leerlingen van nu in een digitale maatschappij gaan leven die wij op dit moment vorm aan het geven zijn. Door de jeugd er nu bij te betrekken gaan zij beter begrijpen hoe zij hier in ieder geval verstandig mee om kunnen gaan in de nabije en verre toekomst.

De eerste vraag is natuurlijk: “Wie zou deze digitale opvoeding voor zijn rekening moeten nemen?”. Uit een enquête van Kennisnet blijkt dat vooral andere leerlingen en ouders deze digitale opvoeding verzorgen. Dat is jammer, want juist op school zitten de leerlingen bij elkaar en kunnen ze van elkaar en met elkaar leren. Privacy is één van de meest belangrijke thema’s om als school aandacht aan te besteden. Daarnaast is het ook een lastig onderwerp omdat deze term voor elk individu een andere invulling heeft. Veel leerlingen zien privacy als een gegeven waar alleen criminelen bang voor moeten zijn. “Ik doe niks verkeerds dus ik heb niks te verbergen”. De meest belangrijk missie binnen het thema privacy is om deze mindset te veranderen.

Hoe maken we de jeugd privacybewust?

Binnen het vak Digitaal Burgerschap laat ik mijn leerlingen inzien dat privacy een gevoel is, een beleving. Privacy is het gevoel dat je krijgt wanneer je iets expressiefs doet, zoals hoog gaan zingen of wild dansen, terwijl je denkt dat je alleen bent en er op dat moment achter komt dat er iemand (stiekem) naar jou aan het kijken is. Je zal meteen stoppen met het gedrag en de schaamte en vernedering zal af te lezen zijn op jouw gezicht. Privacy is de wetenschap dat je soms alleen bereid bent om dingen te doen als niemand meekijkt. Een ander voorbeeld is het sluiten van de gordijnen als het donker is buiten, omdat je niet weet of iemand stiekem naar binnen gluurt en uiteraard het inmiddels klassieke voorbeeld tijdens mijn lessen waarin ik de klas vraag of er een leerling bereid is zijn telefoon te ontgrendelen zodat ik de foto’s en berichten kan gaan lezen. Ik heb nog geen leerling gehad die ‘ja’ zei.

Door de mindset te veranderen van een zwart-wit beeld (ik doe niks strafbaars, dus ik heb niks te verbergen) naar een mindset waarin het oké is om te beseffen dat iedereen bepaalde zaken graag alleen wilt delen met familie, beste vrienden of voor zichzelf wilt houden is er een fundament gelegd waarop digitale privacy op een gedegen manier behandeld kan worden.

Mocht er behoefte zijn aan een lesopzet om privacy te behandelen laat dan een reactie achter, dan zorg ik ervoor dat ik een lesopzet toestuur. Uiteraard waardeer ik ook andere reacties op dit artikel!

 

Auteur: Eeuwe Feenstra

Mijn naam is Eeuwe Feenstra. Ik ben docent Digitaal Burgerschap op een school in Oisterwijk. Dit vak heb ik samen met een collega ontwikkeld en geef al meerdere jaren digitale vaardigheden en mediawijsheid met veel plezier aan onderbouw leerlingen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *