Het vak Digitaal Burgerschap

Sinds drie jaar geef ik het vak ‘Digitaal Burgerschap’ aan alle eerstejaars leerlingen op mijn school. Waarom vind ik dit vak zo belangrijk? En waarom mag het niet te lang blijven bestaan?

Het is inmiddels vier jaar geleden dat ik samen met een collega een nieuw vak ben gaan ontwikkelen, wat we destijds ‘Mediawijsheid’ noemden. Het zou een vak worden waarin we leerlingen mediawijs gingen maken. Dit initiatief kwam niet zomaar uit de lucht vallen. Ik zag in mijn rol als veiligheidscoördinator steeds meer ‘digitale incidenten’ zoals cyberpesten, vooral via sociale media, en bijvoorbeeld sexting. Daarnaast was er in de directie van de school ook aandacht voor digitale opvoeding, mede omdat er vanuit het onderwijskundige beleidsplan meer digitale didactiek was gewenst. Ik heb mijn kans gepakt en ben het vak samen met een collega gaan ontwikkelen. Het resultaat was het vak Mediawijsheid waarin de focus lag op de doelen van Mediawijsheid zoals deze destijds waren omschreven door Kennisnet Een jaar later zijn hier drie competenties aan toegevoegd, zie figuur hiernaast. Dit was de geboorte van het uiteindelijke vak Digitaal Burgerschap.

 

Waarom Digitaal Burgerschap?

Tijdens het opzetten en implementeren van het vak in de lessentabel was er zowel enthousiasme als weerstand. “Het is een vak waar geen eindexamen voor bestaat, dus hoe belangrijk kan het dan zijn?” Inmiddels ligt het eindexamen in huidige vorm onder vuur, dus hoe verstandig is het om dit als uitgangspunt te nemen? Daarbij houdt het leven van een leerling niet op na het eindexamen, integendeel… sommige leerlingen kunnen eindelijk gaan leven! Laten we ervan uit gaan dat we leerlingen ‘iets’ mee willen geven ter voorbereiding van de maatschappij zodat dit niet gebeurd. 

Naast de voorbereiding op een digitale maatschappij zijn er nog een aantal redenen om Digitaal Burgerschap als vak te omarmen. Ten eerste omdat Digitaal Burgerschap geen cijfers geeft. Het vak gaat om meningsvorming, argumentatie en bewuste keuzes maken. Als een leerling ervoor kiest om een sociaal profiel helemaal open te zetten: met naam, toenaam en foto op internet om een bepaald doel te bereiken, en dit is een bewuste keuze met goede argumentatie dan is dat niet ‘fout’. Hetzelfde geldt voor meningsvorming. Daarnaast motiveert Digitaal Burgerschap de creativiteit. Het blijkt dat het onderwijs te weinig de creativiteit bevordert, terwijl dit een onmisbare eigenschap is in een disruptieve wereld waar juist met creativiteit bedrijven nieuwe markten aanboren.

Hopelijk bestaat het vak niet lang!

Digitaal Burgerschap is op dit moment naar mijn mening hard nodig. Er is wel een trend merkbaar: steeds meer basisscholen gaan actief werken met de 21e eeuwse vaardigheden. Dit merk ik tijdens mijn lessen, vooral op het gebied van ICT basisvaardigheden. Maar Digitaal Burgerschap in zijn huidige vorm zou niet moeten blijven bestaan. Mijn hoop is dat over 5 jaar competenties zoals Informatievaardigheden en Mediawijsheid onderdeel worden van elke les. Door dit vak te integreren in alle lessen kan er namelijk veel meer bereikt worden dan enkel tijdens de Digitaal Burgerschap lessen.

Wil je meer weten over Digitaal Burgerschap en wat er tijdens de lessen aan bod komt? Laat dan hieronder een berichtje achter!

Auteur: Eeuwe Feenstra

Mijn naam is Eeuwe Feenstra. Ik ben docent Digitaal Burgerschap op een school in Oisterwijk. Dit vak heb ik samen met een collega ontwikkeld en geef al meerdere jaren digitale vaardigheden en mediawijsheid met veel plezier aan onderbouw leerlingen.

Eén gedachte over “Het vak Digitaal Burgerschap”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *